ECMO

Laatste wijziging: 18 maart 2022

ExtraCorporele Membraam Oxygenatie (ECMO), ook wel gekend als het kunsthart, is een technologie die de orgaanfuncties gedurende een korte termijn kan vervangen. Het wordt doorgaans gebruikt in geval van twee grote, levensbedreigende situaties: als het hart stopt met werken of als de longen het begeven. Soms is het ook gecombineerd.

Als enkel de longen stoppen met werken, kan de ECMO gebruikt worden als kunstlong om de longen even rust te geven. Als het hart het grote probleem is, neemt een speciale pomp de hartfunctie over en zorgt de kunstlong ervoor dat het bloed van zuurstof wordt voorzien. Bloed wordt uit de patiënt geleid en door een kunstlong gepompt waar zuurstof toegediend wordt en koolstofdioxide afgevoerd wordt. Vervolgens wordt het bloed teruggegeven aan de patiënt waardoor het lichaam van zuurstof voorzien kan worden.

Responsive Image

Verloop van de procedure

Patiënten die in aanmerking komen voor ECMO worden naar het operatiekwartier gebracht voor cannulatie en het in werking stellen van het systeem. Deze patiënten zijn steeds in slaap tijdens de procedure en zullen ook nadien nog een bepaalde periode beademd worden. Voor de arteriële cannulatie verkiezen ze de slagader in de lies om de canule (lange slangen) in te brengen. Onder echografische begeleiding wordt de voordraad en vervolgens de aanvoerende canule opgeschoven tot de juiste diepte (dicht bij het hart). De canule wordt vastgehecht en geconnecteerd aan de shuntlijn en aan het kunsthart. De afvoerende canule wordt op dezelfde manier vastgemaakt via een ader ter hoogte van de borstkas. 

 

Een behandeling met een ECMO kan van enkele dagen tot maximum 4 weken duren. Dit is afhankelijk van de aandoening en van het feit of er complicaties optreden of niet. Het kan ook gebeuren dat de ECMO gestopt wordt omdat de behandeling niet effectief is of omdat er complicaties optreden. Dit is een mogelijkheid waarmee steeds rekening moet worden gehouden.

 

Risico's

Patiënten die een ECMO nodig hebben, zijn zeer ernstig ziek en zouden zonder deze ondersteuning hoogstwaarschijnlijk overlijden. Deze procedure zelf is echter niet zonder risico's:

  • Klontervorming: dit wordt opgevangen door het geven van anticoagulantia
  • Een bloeding
  • Tamponade (een bloeding rond het hart waardoor de pompfunctie drastisch afneemt)
  • Hemothorax (verzameling van bloed in de borstholte, nabij de longen waardoor de ademhaling bemoeilijkt wordt)
  • Infectie ten gevolge van de chirurgische ingreep

 

Na de procedure

Na de procedure wordt de patiënt overgebracht naar de dienst intensieve zorgen waar hij/zij nauwlettend gemonitord wordt. Er is dagelijks een multidisciplinair overleg tussen de cardiochirurgen, de cardiologen, perfusie en de verpleging om de status van de patiënten te bespreken en op te volgen. Waar nodig worden andere specialisten (nefrologen, pneumologen, etc) betrokken bij deze overlegmomenten. De eerste 24u wordt de patiënt in slaap gehouden. Nadat de parameters van de patiënt zich beginnen te herstellen, wordt de sedatie en beademing afgebouwd. 

 

Als de ziekte of beschadiging aan hart en/of longen voldoende hersteld lijkt kan de werking van de ECMO geleidelijk verminderd worden, waardoor het hart en de longen beetje bij beetje weer een deel van het werk terug overnemen. Wanneer het herstel groot genoeg is dat de patiënt zonder ECMO kan, wordt de machine volledig gestopt en verwijderd. Het kan ook gebeuren dat de ECMO gestopt wordt omdat de behandeling niet effectief is of omdat er complicaties optreden. Dit is een mogelijkheid waarmee steeds rekening moet worden gehouden. De overlevingskansen na ECMO zijn tussen 50% en 70%. Overleg tussen artsen, verpleging en betrokken familie is essentieel om goede zorgen te verlenen aan de patiënt en misverstanden te vermijden.

 

Er is in het Jessa ziekenhuis een gecoördineerde en multidisciplinaire aanpak voor patiënten op ECMO. Na anonimisering worden de resultaten vergeleken met andere (inter)nationale centra via de ELSO organisatie. Dit laat ons toe om de overlevingskansen verder te verbeteren. Hierin is het Jessa Ziekenhuis een pioneer in België.