Zorg voor het Levenseinde

Vanuit het engagement naar de patiënt, zijn familie en zijn naaste omgeving (Mission Statement), wil het Jessa Ziekenhuis zich inzetten om een kwaliteitsvolle zorg voor het levenseinde zoveel als mogelijk te garanderen.

 

Deze zorg voor het levenseinde omvat alle medische, paramedische, psychologische, sociale  en levensbeschouwelijke hulp die verleend wordt aan personen die omwille van ziekte geconfronteerd worden met het naderende levenseinde. Ook betreft deze zorg  aandacht voor de belangrijkste naasten van de patiënt, zowel tijdens de palliatieve en terminale fase als in de periode na het overlijden. Bovendien is het steeds belangrijker dat patiënten en families tijdig hun wensen en wil omtrent zorg bij het levenseinde kunnen kenbaar maken. Onze cultuur van inspraak enerzijds, maar ook de steeds verder ingrijpende geneeskundige wereld met veel hulpverleners anderzijds, hebben hiertoe geleid.

 

Zo onderscheiden we, enigszins chronologisch, drie aandachtsterreinen binnen onze zorg voor het levenseinde: Vroegtijdige zorgplanning , Palliatieve zorg , Zorg voor de naasten na het overlijden.

 

Vroegtijdige zorgplanning

Vroegtijdige zorgplanning biedt de patiënt de mogelijkheid, om in een open dialoog met zijn familie en arts(en), de keuzes in verband met de zorg aan het einde van zijn leven te bespreken. Deze dialoog is bedoeld om de vragen, de angsten en de waarden van mensen uit te klaren. Zo kan men hun welbevinden verbeteren door over- en/of onderbehandeling te voorkomen, en via een gezamenlijk beslissingsproces de medische zorg beter doen aansluiten bij de wensen en verwachtingen van de patiënt. Soms leidt dergelijke vroegtijdige zorgplanning tot het opstellen van een wilsverklaring, wat de formeel-juridische uiting is van de wil van de patiënt. Het Jessa Ziekenhuis wil de vragen met betrekking tot wilsverklaringen detecteren en indien nodig begeleiden.

 

Op deze manier kan de patiënt samen met zijn naasten, in overleg met zijn specialist(en) en huisarts, een weloverwogen keuze maken betreffende drie soorten beslissingen bij medisch begeleid sterven:

 

  • niet-behandelbeslissing(en): het niet starten of het staken van mogelijks levensverlengende maar niet langer als zinvol of gewenst beschouwde behandelingen. Om kwaliteitsvolle niet-behandelbeslissingen in de praktijk te realiseren en te coördineren beschikt het Jessa Ziekenhuis over een door het Ethisch Comité ontwikkelde Code Beperking Therapie. Het wil het goede gebruik hiervan promoten bij zijn artsen.

 

  • intensivering van pijn- en symptoomcontrole die in een aantal gevallen kan leiden tot palliatieve sedatie, waaronder we verstaan: het doelbewust verminderen van het bewustzijn van patiënten, zoveel als nodig om weerbarstige symptomen te controleren. Het Jessa Ziekenhuis wil het gebruik van een goedgekeurde richtlijn palliatieve sedatie bevorderen.

 

  • levensbeëindigend handelen door de arts op vraag van de patiënt (euthanasie). Het Jessa Ziekenhuis wil de Wet betreffende euthanasie op een zorgvuldige en zorgzame manier toepassen, met respect voor de vraag van de patiënt en voor de vrijheid van de arts. Daartoe is een richtlijn betreffende euthanasie ontwikkeld.

 

Het Jessa Ziekenhuis wil de kwaliteit van de communicatie omtrent vroegtijdige zorgplanning bevorderen door een doelmatig gebruik van het elektronisch dossier en Intranet.

 

Palliatieve zorg

Naast de vroegtijdige zorgplanning omvat zorg voor het levenseinde binnen het Jessa Ziekenhuis de ontwikkeling van palliatieve zorg. Deze behelst een specifieke benadering en deskundigheid die de kwaliteit van het leven verbetert voor patiënten en hun naasten die te maken hebben met een levensbedreigende aandoening. Dit doet ze door het voorkomen en verlichten van lijden en door vroegtijdige signalering, zorgvuldige beoordeling en behandeling van pijn en andere problemen van lichamelijke, psychosociale en spirituele aard. (Wereld Gezondheidsorganisatie in 2002). Het doel van palliatieve zorg is het bereiken van een zo hoog mogelijke kwaliteit van leven. Mede hierdoor kan het ziekteverloop positief beïnvloed worden.

 

Binnen de palliatieve zorg:

  • is de dood een normaal, natuurlijk proces dat bij het leven hoort
  • is er aandacht voor pijn- en symptoomcontrole en zijn de psychosociale en spirituele aspecten in de zorg geïntegreerd
  • wordt gestreefd naar interdisciplinair werken om, zo gewenst, aan zoveel mogelijk noden van de patiënt en zijn naasten tegemoet te kunnen komen
  • is er aandacht voor een goede informatieoverdracht bij een transfer van de patiënt naar een andere afdeling, naar de thuiszorg of thuisvervangend milieu, of naar een ander ziekenhuis
  • is er ook zorg voor de zorgverlener.

 

Palliatieve zorg kan reeds vroeg in het ziekteverloop opgestart worden in combinatie met andere therapieën die levensverlengend en/of comfortgevend maar niet genezend zijn.

 

In de stervensfase  worden de patiënt en zijn naasten omkaderd met geïntensifieerde pijn- en symptoomcontrole,  comfortzorg, psychologische en spirituele ondersteuning. De kwaliteit van de laatste dagen willen we meer garanderen op afdelingen met veel stervenden door het implementeren van een aan elke afdeling aangepast zorgpad van de stervende.

 

Het Jessa Ziekenhuis verstrekt palliatieve zorg niet enkel op zijn palliatieve eenheid, maar ook op elke afdeling via een aan palliatieve patiënten aangepaste zorg. Het Palliatief Support Team ondersteunt, waar gevraagd, deze zorg en bevordert de palliatieve zorgcultuur door vorming en sensibilisering van het personeel in het algemeen en van referentieverpleegkundigen in het bijzonder. Het Jessa Ziekenhuis wil ook aandacht schenken aan de beleving van de door de vele stervensprocessen geraakte zorgverlener via individueel support en vormen van intervisie.

 

Zorg voor de naasten na het overlijden

Zorg voor het levenseinde omvat tenslotte zorg voor de naasten na het overlijden. Deze begint in het Jessa Ziekenhuis bij een respectvolle en esthetisch verantwoorde lijkverzorging op de ziekenkamer en in het mortuarium. De teamleden van het palliatief supportteam kunnen nazorg bieden aan de nabestaanden in de vorm van één of meerdere gesprekken. Tevens organiseert de palliatieve eenheid een vijftal keren per jaar een bemoedigingsmoment voor de naasten van aldaar overleden patiënten.

 

Deze schets van wat het Jessa Ziekenhuis verstaat onder vroegtijdige zorgplanning, palliatieve zorg en zorg voor de naasten na het overlijden, geeft aan hoe het concreet de zorg voor het levenseinde reeds gestalte geeft en verder wil uitbouwen.