Wat is een biobank?

_BBM7952

Wat is een biobank?

Een biobank  is een instelling dat menselijk lichaamsmateriaal, met de daarbij horende gecodeerde gegevens over het materiaal en de donor, verkrijgt, indien nodig verwerkt, bewaart en ter beschikking stelt voor wetenschappelijk onderzoek.

In België is het sinds 1 november 2018 bij wet verplicht om al het menselijk lichaamsmateriaal, afgenomen of beschikbaar gesteld voor wetenschappelijk onderzoek, te registreren in een door het Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen en Gezondheidsproducten (FAGG) aangemelde biobank. Enkel deze biobank mag het menselijk lichaamsmateriaal vrijgeven voor wetenschappelijk onderzoek (Koninklijk Besluit omtrent biobanken van 9 januari 2018). De Jessa Biobank is een bij het FAGG aangemelde biobank, met als aanmeldingsnummer: BB190026.

 

Wat is het doel en meerwaarde van de Jessa Biobank?

De Jessa Biobank registreert, verkrijgt, verwerkt en bewaart menselijk lichaamsmateriaal, afgenomen in het Jessa Ziekenhuis voor (toekomstig) wetenschappelijk onderzoek. De Jessa Biobank tracht zo de lokale arts-onderzoekers te ondersteunen door hen te helpen om hoogkwalitatief lichaamsmateriaal te verkrijgen en dit vrij te geven voor wetenschappelijk onderzoek dat kan bijdragen aan de verbetering van de gezondheidszorg, door meer inzicht te verkrijgen in de oorzaken van de ziekte, het verloop van de ziekte of het effect van een behandeling na te gaan.

 

Welk lichaamsmateriaal wordt bijgehouden in de Jessa Biobank?

Vanuit de Belgische wetgeving wordt verwacht dat een biobank elk biologisch lichaamsmateriaal bestemd voor wetenschappelijk onderzoek registreert. Dit houdt in weefsel en cellen, gameten, embryo’s, foetussen, maar ook de substanties die hieruit verkregen worden, zoals DNA, RNA, eiwitten enz. De Jessa Biobank houdt hoofdzakelijk beenmergsmeren, hematopoiëtische stamcellen, plasma en serum stalen bij.

 

Dit lichaamsmateriaal kan door de Jessa Biobank op verschillende manieren verkregen worden. Indien u als patiënt deelneemt aan een klinische studie, zal u toestemming voor de wegname en gebruik van uw lichaamsmateriaal gevraagd worden doormiddel van een informed consent (toestemmingsformulier). Enkel indien u op voorhand hiermee toestemt, mag dit lichaamsmateriaal verzameld worden en overgedragen worden aan de biobank.

 

Voor sommige studies kan er ook gebruik gemaakt worden van residuair lichaamsmateriaal (restmateriaal). Voor de diagnose of behandeling van patiënt wordt lichaamsmateriaal afgenomen. Na de nodige analyses wordt er altijd nog voldoende en relevant deel van het lichaamsmateriaal bewaard voor het stellen, verfijnen of voltooien van de diagnose of behandeling. Als hierna nog lichaamsmateriaal over is, wordt dit vernietigd. Dit restmateriaal is echter van grote waarden voor wetenschappelijk onderzoek en kan in sommige gevallen opgenomen worden in de Jessa Biobank en hiervoor gebruikt worden. In de onthaalbrochure en op de website van het Jessa Ziekenhuis wordt dit gebruik van restmateriaal verder toegelicht.

 

Als je niet wilt dat je restmateriaal gebruikt wordt voor wetenschappelijk onderzoek, kan je dit weigeren door een formulier in te vullen en aan de Jessa Biobank te bezorgen (zie contact). Dit zorgt ervoor dat er nooit restmateriaal van jou bijgehouden zal worden in de Jessa Biobank, of, indien er al restmateriaal van jou bewaard werd, deze samen met de bijhorende gegevens, direct vernietigd zal worden.

 

Hoe wordt er omgegaan met mijn privacy?

Het lichaamsmateriaal en bijhorende gegevens worden gecodeerd bewaard in de Jessa Biobank. Enkel de Jessa Biobank medewerkers hebben toegang tot de fysieke opslaglocatie en de database van de Jessa Biobank. De arts die de studie uitvoert in het Jessa Ziekenhuis staat in voor de codering van het lichaamsmateriaal.

 

Wie kan er gebruik maken van dit lichaamsmateriaal?

Voordat de Jessa Biobank het lichaamsmateriaal vrijgeeft voor een bepaald wetenschappelijk onderzoek, moet de onderzoeker (afkomstig uit binnen- of buitenland) hiervoor eerst goedkeuring verkrijgen van de Adviesraad van de Jessa Biobank en een ethisch comité.

 

Contact

 

Beheerder Jessa biobank:

Manager Jessa Biobank:

Prof. dr. Jean-Luc Rummens

...

Kimberly Vanhees, PhD

...