Resistentie voor antibiotica blijft onderschat probleem

Door overmatig en onoordeelkundig gebruik van antibiotica dreigen steeds meer bacteriën resistent te worden tegen antibiotica. Bovendien komen er amper nog nieuwe antibiotica op de markt. Jaarlijks sterven in Europa alleen al 25.000 patiënten aan een antibiotica-resistente bacterie en het probleem neemt nog toe. Met een publicatie in The Lancet, een toonaangevend wetenschappelijk tijdschrift op wereldniveau, luiden een aantal vooraanstaande dokters en wetenschappers uit alle continenten de alarmbel.

Eén van de auteurs is prof. dr. Inge Gyssens (foto), als infectiologe verbonden aan het Jessa Ziekenhuis, de faculteit geneeskunde van de Universiteit Hasselt en de Radboud Universiteit Nijmegen. “Het is vijf over twaalf,” zegt prof. dr. Inge Gyssens. “Antibiotica hebben in de loop der tijd vele miljoenen mensenlevens gered. Het zijn schitterende geneesmiddelen. Maar door overmatig gebruik zien we antibiotica-resistente bacteriën steeds verder terrein winnen. Voor een aantal patiënten met een dergelijke infectie is er geen enkel alternatief meer voor handen. Bovendien doet de industrie weinig investeringen in onderzoek naar nieuwe antibiotica omdat de winstmarges te klein zijn. Het probleem neemt stilaan dramatische vormen aan, en er gebeurt te weinig.”

Naar aanleiding van de voorbije Wereldgezondheidsdag is de World Health Organisation (WHO) gestart met een nieuwe campagne om opiniemakers en politici te wijzen op de ernst van het probleem. Ze stellen onder meer ook materialen en richtlijnen ter beschikking om tot een doelmatiger antibioticabeleid te komen. Ook hier heeft prof. dr. Inge Gyssens aan meegewerkt. “Het is noodzakelijk om een rationeel gebruik van antimicrobiële geneesmiddelen te promoten en vast te leggen in een aantal afspraken. Antibiotica worden nog te vaak verkeerd gebruikt: voor een te lange periode, in de verkeerde dosis of voor een niet-bacteriële ziekte. Dit werkt resistentie in de hand. Ook moeten toekomstige artsen tijdens hun opleiding bewust worden gemaakt van deze grote uitdagingen,” zegt de infectiologe die infectieziekten doceert aan de UHasselt. “Daarnaast is het erg belangrijk om te blijven investeren in de zoektocht naar nieuwe geneesmiddelen.”

“Alleen door op structurele wijze aan het probleem te werken, kan je tot resultaten komen. Wereldwijd is er een groot ondeskundig gebruik bij (landbouw)dieren. Ook patiënten, huisartsen en specialisten in ziekenhuizen moeten de verantwoordelijkheid opnemen om niet onnodig antibiotica te willen gebruiken of voor te schrijven. Zo wordt in het Jessa Ziekenhuis al jaren gewerkt aan een goed antibioticabeleid door de klinisch biologen in samenwerking met de dienst infectiologie en de dienst ziekenhuishygiëne. We kunnen in vergelijking met de sector goede resultaten voorleggen, maar het kan nog steeds beter.”

Society’s failure to protect a precious resource: antibiotics
Published online www.thelancet.com, April 7, 2011

Jean Carlet, Peter Collignon, Don Goldmann, Herman Goossens, Inge C Gyssens, Stephan Harbarth, Vincent Jarlier, Stuart B Levy, Babacar N’Doye, Didier Pittet, Rosana Richtmann, Wing H Seto, Jos W M van der Meer, Andreas Voss

http://dx.doi.org  DOI: 10.1016/S0140-6736(11)60401-7