20 jaar geleden eerste hartoperatie in Limburg

Op 3 april was het twintig jaar geleden dat in Hasselt de eerste Limburgse openhartoperatie werd uitgevoerd. De dienst cardiochirurgie van het huidige Jessa Ziekenhuis heeft intussen 6 615 hartoperaties achter de rug, en voert ongeveer 400 ingrepen per jaar uit. De Hasseltse hartchirurgen staan ook mee op de eerste rij bij innovatief onderzoek op het vlak van hartchirurgie.

Bij de eerste hartoperatie in 1992 voerden de hartchirurgen verschillende overbruggingen van de kransslagaders uit om de bloedtoevoer naar het hart van een 70-jarige patiënte te verbeteren. De klassieke overbruggingsoperatie is, samen met hartklepoperaties, nog steeds de meest uitgevoerde ingreep. Het profiel van de patiënten is op twintig jaar tijd echter grondig gewijzigd.

Hoge risicopatiënten

“Terwijl we vroeger vaak jongere patiënten uit een lage risicocategorie opereerden, zien we tegenwoordig voornamelijk patiënten uit de hoogste risicogroep,” leggen hartchirurgen Urbain Mees en Marc Hendrikx uit. “Deze patiënten hebben een hogere leeftijd en soms verschillende andere gezondheidsproblemen zoals nierfalen, longlijden, vaatlijden, …. Deze evolutie komt voornamelijk door de enorme ontwikkeling die de cardiologie heeft doorgemaakt. Veel patiënten voor wie vroeger een operatie de enige oplossing was, kunnen nu door de cardiologen geholpen worden. Ze krijgen dan één of meerdere stents om de  kransslagaders open te houden, vaak in combinatie met medicatie en een goede opvolging.”

Stamceltransplantatie

De nieuwe uitdaging voor de hartchirurgie bestaat erin om patiënten met een infarct niet alleen te beschermen tegen nieuwe problemen, maar om de verloren hartfunctie opnieuw gedeeltelijk te herstellen. Om de
hartfunctie als het ware terug op te krikken. Eén van de technieken waarop men de hoop stelt, is deze van stamceltransplantatie. Door stamcellen in te brengen op de plaats van het litteken na een infarct zou nieuw hartweefsel kunnen groeien. “In 2004 voerden we in samenwerking met de dienst experimentele hematologie en de UHasselt de eerste stamceltransplantatie uit. Over de resultaten volgden publicaties
in onder meer het gezaghebbende internationale tijdschrift Circulation. Het is een grote uitdaging voor onderzoekers wereldwijd om deze techniek en resultaten nog te verbeteren,” aldus de hartchirurgen. Verdere opbouw van kennis over en ervaring met de werking van stamcellen is hier de sleutel tot succes. Dit onderzoeksprogramma loopt momenteel verder in het kader van het Limburg Clinical Research Program (LCRP).

Dit is het hoofdartikel uit de meest recente editie van het artsenblad Jessalinea.

klik hier om het volledige magazine digitaal te lezen