Prostaatklachten

Behandeling van goedaardige prostaatklachten

 

Iedere man heeft een prostaat. Vroeg of laat kan deze aanleiding geven tot klachten. De prostaat is een klier die de grootte heeft van een kastanje, deze klier weegt ongeveer 10g en bestaat uit 2 kwabben. Zij bevindt zich onder de urineblaas rondom de plasbuis.

 

mannelijk voortplantingsorgaan

De plasbuis loopt van de blaas tot aan het uiteinde van de penis. Wanneer nu de prostaat groter wordt dan kan deze langzaam de plasbuis dichtdrukken. Je merkt dat het plassen moeilijker gaat met één of meer dan volgende klachten:

 

  • de urinestraal is minder krachtig en wordt soms onderbroken
  • niet goed kunnen beginnen met plassen
  • meer aandrang, steeds weer moeten plassen
  • in meerdere porties plassen en weinig urine per keer
  • ongewenst urineverlies
  • nachtelijk plassen
  • een branderig gevoel bij het plassen

 

Prostatitis

 

Prostatitis is een ontsteking van de prostaat die op elke leeftijd kan voorkomen. Door ontsteking gaat het prostaatweefsel zwellen waardoor de plasbuis wordt dichtgedrukt. Het plassen wordt dan moeilijker en meestal ook pijnlijker. Er kan tevens sprake zijn van branderige pijn in het gebied tussen balzak en anus. Zaadlozing kan eveneens aanleiding zijn tot pijn in de onderbuik en de lies. Dikwijls gaat dit gepaard met (hoge) koorts en zweetgevoel (griepaal syndroom).  De behandeling hiervoor is langdurige antibioticatherapie.

 

Prostaatpijn (prostatodynie)

 

Bij prostaatpijn kan er pijn zijn in de lies die naar de geslachtsorganen uitstraalt. Dit kan een branderige, trekkende, zeurende of bijtende pijn zijn. Zo kunnen er tevens problemen zijn bij het plassen. Deze klachten zijn niet continu aanwezig; er zijn ook periodes waarin u geen klachten heeft. De pijn treedt vooral op bij o.a. koude, spanning, nervositeit, alcoholgebruik, sterk gekruid eten en langdurig zitten. Bij prostaatpijn is de prostaat niet ontstoken. Mannen onder de 40 jaar hebben hier vaker last van dan oudere of jongere mannen, maar de aandoening komt op alle leeftijden voor. Prostaatpijn is medisch absoluut geen ernstige aandoening en kan absoluut geen kwaad, maar lastig is het wel. Vaak kunt u gemakkelijk met de klachten omgaan doordat u samen met de uroloog hebt besproken in welke situatie de klachten kunnen ontstaan. Soms kunnen medicijnen, warme baden en rust de klachten verminderen.

 

Prostaatkanker

 

Een kwaadaardig gezwel ontstaat meestal dicht aan de rand van de prostaat en kan dus ook gemakkelijker worden gevoeld. Een kwaadaardige aandoening van de prostaat heet prostaatkanker of prostaatcarcinoom; het gaat om een vorm van kanker die op jongere leeftijd zeer zeldzaam voorkomt.

 

Prostaatvergroting

 

De prostaat is klein bij jonge volwassenen en wordt langzaam aan groter bij het vorderen van de leeftijd.  Vooral rond 50 jaar kan de prostaat zo groot zijn dat er klachten ontstaan. De oorzaak van de prostaatgroei is bekend.  Aangenomen wordt dat een vergroting samengaat met hormonale veranderingen. De prostaat groeit zowel naar buiten als naar binnen en sluit daardoor nauw om de plasbuis heen. Wanneer de plasbuis nauw wordt, beginnen klachten met plassen. De blaasspier moet harder werken om de urine door de vernauwde plasbuis naar buiten te persen en door deze extra inspanning wordt de blaaswand zwakker of soms uitgerekt. Na verloop van tijd slaagt de blaas er niet meer in al de urine naar buiten te drijven zodat er urine achterblijft. Zonder behandeling kunnen er later hierdoor blaasontstekingen en problemen met de nieren ontstaan.

 

Welke onderzoeken worden routinematig uitgevoerd?

 

Rectaal toucher

 

Een gehandschoende goed glad gemaakte vinger wordt via de anus in de endeldarm van de patiënt gebracht.  Zo kan de grootte, de vorm, de stevigheid en de oppervlakte van de prostaat worden beoordeeld. Het is een eenvoudig onderzoek dat maar kort duurt. Het is niet pijnlijk maar kan wel een vervelend gevoel geven.

 

rectaal onderzoek

 

Bloed- en urineonderzoek


Het bloedonderzoek dient vooral voor het bepalen van het PSA. Dit is een nauwkeurige marker om eventuele kwaadaardigheid te kunnen opsporen. De urine wordt onderzocht voor rode en witte bloedcellen, en daarnaast wordt ook een cultuur ingezet voor het opsporen van bacteriën.

 

Straalmeting


Straalmeting wordt ook flowmeting genoemd. De flowmeter is een toestel dat de kracht van de urinestraal meet. Bij dit onderzoek plast de patiënt in een speciaal toilet.

 

Urodynamisch onderzoek


Dit is een onderzoek naar de druk en de functie van de blaas en de plasbuis. In enkele gevallen berusten plasklachten niet op een grote prostaat maar op afwijkingen aan blaas of blaasuitgang. De druk in de blaas kan gemeten worden met een dun buisje. 
Tegelijkertijd wordt een straalmeting uitgevoerd. Deze metingen geven uitsluitsel of de plasklachten worden veroorzaakt door een te grote prostaat of door een abnormale functie van de blaas.

 

Echografie


Echografie is een onderzoek met behulp van geluidsgolven waarbij een orgaan in beeld wordt gebracht. Echografie kan zowel uitwendig via de buik als inwendig via de endeldarm gebeuren. De inwendige echografie leert veel meer; hierbij wordt via de anus en de endeldarm de grootte, de aard en de vorm van de prostaat bepaald. Dit gebeurt met behulp van een vingertip-apparaat dat via de anus pijnloos wordt aangebracht.

 

IVU (intraveneuze urografie) of echografie van de nieren


Intraveneuze urografie is een onderzoek waarbij een röntgenfoto wordt gemaakt nadat de contraststof in een ader in de arm is ingespoten. De vloeistof wordt snel naar de nier getransporteerd en via de urinewegen uitgescheiden. Bij dit röntgenonderzoek worden eventuele afwijkingen aan de urinewegen zichtbaar gemaakt. Het onderzoek is niet pijnlijk.  De ingespoten contrastvloeistof kan tijdelijk een bittere smaak en een warm gevoel geven. Dit onderzoek wordt nog zeer zelden uitgevoerd.  Meestal gebeurt dan ook een echografie van de nieren.

 

Multiparametrische MRI van de prostaat

 

De laatste jaren is de technologie van kernspintomografie (MRI) met betrekking tot prostaatonderzoek sterk geëvolueerd.   Door middel van een multiparametrische energie van de prostaat kan in veel gevallen een meer gedetailleerde informatie bekomen worden van de prostaat.  Meer in het bijzonder kan dit belangrijk zijn in de diagnose van het opsporen van prostaatkanker.

 

Cystoscopie


Cystoscopie is een inwendig onderzoek van de blaas en prostaat. Een dunne cystoscoop (flexibel) wordt via de plasbuis in de penis naar binnen gebracht. Het instrument is voorzien van een kijker en verlichting waardoor de uroloog binnen in de plasbuis naar de prostaat en de blaas kan kijken. Door de cystoscoop wordt ook vloeistof naar binnengebracht; daarmee wordt de blaas gevuld om beter te kunnen evalueren. Het onderzoek wordt meestal onder slijmvliesverdoving toegepast. Na afloop van het onderzoek kunt u last hebben van een loos aandrangsgevoel dat na enkele uren vanzelf verdwijnt.

 

Biopsie

 

Soms is het nodig om weefsel te onderzoeken, dit gebeurt door middel van een biopsie. Bij een biopsie wordt echografisch een stukje weefsel weggenomen met behulp van een naald die via de anus in de endeldarm wordt gebracht. Het weefsel wordt onder microscoop beoordeeld. Dit onderzoek kan uitsluitsel geven of er sprake is van kwaadaardigheid. Er kan nadien bloedverlies bij het plassen of bij de ontlasting optreden. Soms krijgt u een lichte temperatuurverhoging. Dit gaat in regel vanzelf over.

 

Medicamenteuze behandeling van prostaatvergroting

 

  • Kruiden en dergelijke

    Bv. Sabal, Urgenin, Prostaserene en multiple andere preparaten. De effectiviteit van deze medicatie is niet bewezen maar kan toch bij vele patiënten een duidelijke subjectieve verbetering geven zonder dat we echter door middel van de flowmeting en andere onderzoeken een verbetering kunnen vaststellen.

 
  • Alfablockers
    Bv. Hytrin, Omic, Tamsulosine, Silodyx, … Deze middelen hebben een invloed op de spieren die in de prostaat liggen.  Deze medicatie is vooral nuttig bij een kleine prostaat, vooral wanneer er een probleem is ter hoogte van de blaashals. Bij belangrijke prostaatvergroting kunnen deze medicaties tijdelijk resultaat geven maar op langere termijn is meestal toch ook een andere behandeling noodzakelijk. Wij gebruiken ze meestal als begintherapie bij patiënten waarbij medisch geen contra-indicatie is.

 
  • Medicatie die de prostaat verkleint
    Bv. Proscar, Avodart. Dit is een hormonaal preparaat waardoor de prostaat ongeveer met 30% in volume vermindert. Het is wel zo dat het minstens 3 maanden duurt voor er resultaat kan worden bekomen en dat de medicatie levenslang moet worden genomen. Indien om één of andere reden moet gestaakt worden, gaat de prostaat terug zijn vroegere grootte aannemen.

 

Operatieve technieken

 

  • Open prostatectomie
    Bij een prostactomie wordt via een snee in de buikwand de prostaat bereikt. Met zijn vinger kan de uroloog de prostaat goed voelen, daardoor is hij in staat alleen het klierweefsel dat de plasbuis dichtdrukt te verwijderen. De wand van de prostaat blijft aanwezig. We willen toch benadrukken dat dit geen behandeling is voor kwaadaardigheid want de eigenlijke prostaat blijft ter plaatse. Bij een radicale prostatecomie wordt de gehele prostaat met de zaadblaasjes en de lymfeklieren verwijderd.

  

  • TUR-prostaat
    De letters TUR-prostaat staan voor transurethrale resectie van de prostaat. Bij een TUR-prostaat brengt de uroloog een instrument in de plasbuis waarmee hij kan kijken, net zoals bij een cystocopie. Deze ingreep gebeurt uiteraard onder plaatselijke verdoving met een ruggenprik. Omdat er aan deze resectoscoop een lusje zit dat verhit kan worden, kan de uroloog er ook mee opereren. Het prostaatweefsel blijft deels aanwezig, alleen het weefsel dat de plasbuis dichtdrukt wordt weggehaald. Ook na de ingreep kunt u nog steeds een prostaatcarcinoom ontwikkelen; het is alleen een behandeling voor plasmoeilijkheden. Bij de meeste mannen ontstaat na de operatie het fenomeen van ‘retrograde ejaculatie’, d.w.z. dat de zaadlozing naar de blaas toeloopt en niet meer naar buiten komt. Het gevoel (orgasme) blijft echter onveranderd en dus verandert er voor u seksueel niets.

 

  • Laserbehandeling van de prostaat
    Verschillende lasertypes werden tot op heden ontwikkeld.  We denken hierbij aan o.a. aan de neodymium yaglaser, holmiumlaser, KTP of green light laser, etc. De laatste type lasers hebben resultaten die vergelijkbaar zijn met de klassieke TURP (afschrapen van de prostaat door middel van een kijkoperatie).  Ook op de lange termijn zijn de resultaten van laserbehandeling van de prostaat vergelijkbaar met deze van TURP.  Laserbehandelingen van de prostaat worden bij voorkeur gebruikt bij patiënten met belangrijke comorbiditeit (veel andere gezondheidsproblemen) of bij patiënten die bloedverdunners nemen. 
  • urologie -   home 1
  • urologie -   home 4
  • urologie -   home 7
  • urologie -   home 2
  • urologie -   home 3
  • urologie -   home 8
  • urologie -   home 5
  • urologie -   home 6